Leven als in een roes: Puccini’s La Bohème
Er klinken een paar vitale, voortstuwende akkoorden, we zien een groep jonge mensen en meteen bevinden we ons midden in het stuk.

La Bohème is vanaf het allereerste moment een meeslepende opera. Van de personages gaat een bijzondere charme uit. Ze zijn jong en innemend. In de dingen die zij nastreven en door hun levenslust zijn zij geen onbereikbare helden maar juist heel herkenbaar voor de toeschouwer. Wij willen de liefde die zij ervaren precies zo ondervinden, wij verlangen naar dezelfde hartstocht die hen drijft, naar de liefdevolle toenadering die zij tonen. De personages staan dus centraal in dit stuk. Het is hun overredingskracht die ons ontroert. In onze versie van dit populaire stuk concentreren wij ons volledig op hen. Omdat er geen orkest tussen de toeschouwers en de uitvoerenden zit, kunnen we de eerste ontmoeting van Rodolfo en Mimì zodoende van nabij meemaken. Zonder de aanwezigheid van het koor – dat normaal gesproken het tweede bedrijf domineert – zijn deze jonge mensen geheel op zichzelf aangewezen. Zo zien we in de eerste twee bedrijven hoe zij als in een roes opgaan in de liefde. Zij zijn weinig spectaculaire, gewone mensen, maar in hen sluimert een hartstocht die aan het einde van het tweede bedrijf in een collectieve euforie uitmondt: het leven is één feest. We willen een vrij, onbelemmerd uitzicht hebben op deze personages. Door ons op hun lot te concentreren kunnen we ze nog nauwkeuriger bestuderen.

Tussen de vrolijke eerste twee bedrijven en het melancholische derde en uiteindelijk tragische vierde bedrijf, zit geen pauze. De sterke contrasten die hierdoor ontstaan geven het stuk de nodige vaart. Dit versterkt de roes waarin de componist met zijn opera zijn toeschouwers heeft gebracht. We willen Puccini navolgen en hem serieus nemen. Dit betekent ook dat we dit ogenschijnlijk bekende stuk opnieuw moeten bestuderen. Tegenover zijn voorliefde voor een zeer gedetailleerd realisme stellen wij een theatrale helderheid die verder gaat dan de gebruikelijke clichés. Wij streven er niet naar om de esthetiek of de inhoud van eerdere ensceneringen aan te halen maar willen juist opnieuw op zoek gaan. Het aloude, welbekende verhaal wordt zo een stuk over onze eigen tijd. Het gebruikelijke beeld van Parijs dat doorgaans wordt geassocieerd met deze opera, raakt op de achtergrond. De jonge mensen die Puccini in zijn werk portretteert geloven dat ze geen deel uitmaken van de wereld waarin zij leven. Omdat zij zichzelf onkwetsbaar achten zijn zij van mening dat zij alleen aan zichzelf of hun wensen gehoor moeten geven. Zij geven zich – geheel op het heden gericht – over aan het hedonisme. Zij zijn dan ook geheel onvoorbereid als uiteindelijk met de dood van Mimì de katastrophe hun leven binnenvalt. De bohemiens kunnen het lot niet uitdagen. Zij zijn er weerloos aan overgeleverd. De dood van Mimì zet vraagtekens bij hun huidige leven. Hun wereld vertoont scheuren..

Christian Carsten