Teruggebracht tot de essentie is Der Ring des Nibelungen een mythische parabel over de gevolgen van hebzucht. Natuurlijk bevat het werk vele, vaak hiervan afgeleide neventhema’s: het misbruik van macht, de onontkoombaarheid van het noodlot en de liefde als ‘het ultieme ware en de alwetende verlossing’. Maar alles begint en eindigt met die oerdrift die begeerte heet.

De lange reeks gebeurtenissen die uiteindelijk leidt tot de ondergang van de goden wordt in gang gezet door Wotan. In Das Rheingold steelt hij de ring die de wereldmacht verschaft van de dwerg Alberich, die hem op zijn beurt heeft gesmeed uit het goud dat hij roofde van de Rijndochters.

In Götterdämmerung wordt Wotans daad uitgewist door de dood van de held Siegfried en de zelfopoffering van diens geliefde, de Walküre Brünnhilde. De ring keert terug naar de Rijndochters en het Walhalla, de woning van de goden, zakt brandend in het water waaruit het goud werd gestolen.Wagner wilde in zijn Ring alle façetten van ‘het leven’ weergeven. Ook al is hij er misschien niet helemaal in geslaagd om al zijn bedoelingen glashelder duidelijk te maken, hij heeft met deze ‘mega-opera’ in ieder geval de meest uiteenlopende interpretaties mogelijk gemaakt. Dat maakt elke opvoering van de Ring weer zo fascinerend!

Er zijn talloze regisseurs geweest die het werk succesvol interpreteerden als een psychodrama in de geest van Carl Jung, anderen gaven fascinerende antikapitalistische of sociaal-historische interpretaties van dit magnum opus.

De Ring is een overweldigende muzikale ervaring die uitsluitend in een theaterzaal tot zijn volledige recht kan komen. Het is een afwisselend en buitengewoon expressief drama dat naast imposante vooral ook vele intieme momenten kent. Al deze facetten hangen heel nauw samen, sterker nog, de Ring is een volmaakt bouwwerk waarin meer dan tweehonderd harmonische en melodische ‘leidmotieven’ de bouwstenen vormen. De meeste van die motieven komen voort uit het eenvoudige golfpatroon waarmee Das Rheingold opent: het motief van de natuur en de Rijn. De motieven becommentariëren de handeling of sturen deze zelfs. Ze duiden gebeurtenissen, voorwerpen, emoties en psychologische ontwikkelingen aan door voortdurend van gedaante te veranderen en connecties met andere motieven aan te gaan.

Maar bovenal is Wagners Ring een theaterbelevenis van de hoogste orde, om het met woorden te zeggen die Wagner waarschijnlijk zou haten: het is het ultieme muziektheaterspektakel!