De Stentor

11 november 2010

Door Maarten Mestrom

Vrolijke opera met wrange ondertoon

Een onderhoudende voorstelling met een wrange ondertoon wat betreft ouder worden. Dat is Donizetti’s opera Don Pasquale in de enscenering van Wim Trompert bij de Nationale Reisopera.

Don Pasquale is een welgestelde heer op leeftijd die zijn nietsnut van een neef (geklaag over de jeugd-van-tegenwoordig is van alle tijden) een hak wil zetten omdat deze met ‘de verkeerde vrouw’ dreigt te trouwen. De Don doet dat door zelf als zeventigjarige in het huwelijk te treden, waardoor eigenwijze neef Ernesto zijn erfenis zal mislopen. En net als tegenwoordig (denk aan Berlusconi’s viagra-escapades) deden ook in Donizetti’s tijd zeventigjarigen graag of ze nog dertig zijn, maar zijn ze het niet. En zo zijn wij na de pauze getuige van een door de ouderwordende ziel snijdende

ontluistering van de bejaarde op vrijersvoeten.

Don Pasquale - uitstekende rol van Carmelo Corrado Caruso - wordt er ingeluisd. De kuise non (spatzuiver, speels en sexy vertolkt door Zhang Huiyong) die aan hem wordt uitgehuwelijkt door arts Malatesta is in werkelijkheid de geliefde van neef. Ze gedraagt zich zoals een groen blaadje dat bij een oude bok behoort te doen: als eersteklas bitch die alleen maar uit is op zijn geld en als opa ’s avonds moegestreden zijn bed inrolt, uitgaat om lol te maken met haar vriendjes. Zo leert Don Pasquale het wel af.

Vroeger waren de mensen al gelukkig als tijdens de opera gezongen werd. Voor het huidige zappubliek is dat niet voldoende en regisseurs zoeken oplossingen om opera overeind te houden tussen de snellere en hippere broertjes film en musical.

Bij de NRO wordt de grens tussen opleuken en over-the-top goed in de gaten gehouden. Dat geldt ook voor deze Don. Er zitten een paar eigentijdse verwijzingen in, zoals naar The Sound of Music.

Grappig is de ouverture: een podium vol oude(-re) mensen. Net een zaal vol operaliefhebbers die naar zichzelf zit te kijken. Pijnlijker zijn de dolende bejaarden in slecht passende nachtgewaden die de ouderdomsangstdromen van Don Pasquale bezoeken. Maar Donizetti’s muziek - uiteindelijk het voertuig voor dit alles - heeft een ondragelijke Mozartiaanse lichtheid, waardoor je tóch opgemonterd het theater verlaat.