• 
• 

Gioacchino Rossini (1792-1868)

La Cenerentola

December 1816. Het Teatro Valle in Rome wacht met smart op een nieuwe opera van Gioachino Rossini. De componist is echter nog altijd wanhopig op zoek naar een geschikt onderwerp. Hij heeft librettist Jacopo Ferretti uitgenodigd en tot laat in de avond bespreken de mannen alle mogelijke onderwerpen. Uitgeput gaat Rossini op zijn bed liggen. Terloops merkt Ferretti op dat iets dat lijkt op het verhaal van Assepoester misschien interessant kan zijn. De componist schiet omhoog en antwoordt: ‘Wanneer kun je het scenario klaar hebben?’ De librettist: ‘Morgenvroeg. Ik hoop dat je tot die tijd wakker kunt blijven?’ Zo gezegd, zo gedaan. Gesterkt met een grote kan koffie begon Ferretti aan zijn libretto, dat door Rossini regel voor regel op muziek werd gezet. Het leek wel een wedstrijd. Ferretti had er 22 dagen voor nodig om de tekst te schrijven, Rossini deed 24 dagen over de muziek.

La Cenerentola ossia la bontà in trionfo is zoals gezegd een variant van het bekende Assepoestersprookje van Charles Perrault. Voor Rossini was het verhaal al drie maal te zien geweest in het operatheater. Vooral de opéra comique van Nicolas Isouard was een succes en dan niet zozeer vanwege de muziek maar vanwege de sprookjesachtige enscenering. Van die sprookjessfeer bleef in Rossini’s versie niet veel bewaard. Ten eerste had het Teatro Valle helemaal geen geld voor nieuwe en feeërieke decors en ten tweede benadrukten Ferretti en Rossini in hun opera vooral de duistere trekjes in het verhaal.

Deze Italiaanse Assepoester – die in de opera overigens Angelina heet – is geen sentimenteel en lijdzaam meisje maar een temperamentvolle jonge vrouw die op zoek gaat naar geluk in het leven én in de liefde. Zij wijst een prins af omdat zij verliefd is geworden op diens kamerdienaar (die in werkelijkheid natuurlijk de échte prins blijkt te zijn). De ondertitel van de opera zegt het al: de oprechte goedheid overwint triomfantelijk. Net als in zijn komedies Il barbiere di Siviglia en L’Italiana in Algeri doorspekt Rossini zijn opera met opwindende en onvergetelijke ensemblestukken en virtuoze coloratuuraria’s.

Op 25 januari 1817 ging La Cenerentola in première. Het succes kwam langzaam, maar Rossini merkte op dat ‘nog voor het einde van het seizoen La Cenerentola in Rome een populaire opera zal zijn, tegen het einde van het jaar is het stuk bekend in heel Italië en binnen twee jaar zullen ook Frankrijk en Engeland enthousiast zijn. De impresario’s en vooral de prima donna’s zullen vechten om mijn opera.’ En zo gebeurde het ook. La Cenerentola is even bekend en even geliefd geworden als Il barbiere di Siviglia. De triomf van de goede en virtuoze heldin Angolina duurt nu dus al bijna 200 jaar.