Trouw

25-1-2010

door Peter van der Lint

Antony Hermus zweept Verdi mooi op in Enschede

Er wordt wat afgedanst in Verdi’s Un ballo in maschera (Een gemaskerd bal, 1859). Het echte bal, waar gouverneur van Boston Riccardo door zijn beste vriend Renato vermoord wordt, komt pas helemaal aan het eind, maar Verdi stopte zijn partituur verder vol met dansen: walsen, galops, polka's, mazurka's en tarantella's. Het is onderdeel van de tinta van het werk, de speciale muzikale kleur waar Verdi voor elk nieuw werk naar op zoek was.

De andere kleur in dit werk is de ijle, koude atmosfeer van Zweden, want de opera gaat eigenlijk over de moord op de Zweedse koning Gustaaf III. Maar Verdi moest van de censoren in Rome het hele verhaal ombouwen naar Amerika, waar Renato een creool wordt en waarzegster Ulrica van razza nera is - zwart dus.

Vaak wordt tegenwoordig de oorspronkelijke Zweedse setting in ere hersteld, maar regisseur Monique Wagemakers koos voor Boston. Haar fraaie, afgewogen productie ging zaterdag in het Enschedese Muziek-kwartier in première - zonder kleurlingen! Sterker nog, iedereen is bij haar hetzelfde, in smetteloos wit gekleed. Het wit contrasteert heftig met de zwarte nepcompost op de grond van de grote broeikas waarin het verhaal zich afspeelt.

Zo drukt Wagemakers haar eigen zwart-wit tinta op het werk, en het werkt. De regisseur houdt van symmetrie en de van haar bekende patronen met koorleden zijn ook hier herkenbaar. Begin- en slotbeeld zijn ingenieus hetzelfde, maar hoe fraai ook om naar te kijken, de enscenering mist wel urgentie. Waarom zeult Amelia met een nepkind? En dat waarzegster Ulrica (een expresssieve Federica Proietti) steeds de actie bestiert is nogal gratuit. Dat doen zelfs de heksen in Macbeth niet.

Muzikaal valt er enorm veel te genieten. Antony Hermus pookt Holland Symfonia en het puike koor van de Reisopera geweldig op en bereikt opwindende en opzwepende resultaten. De Nederlandse sopraan Kelly God is een ontwapenende Amelia met een goddelijke, echte Verdi-stem. Volgend seizoen zingt ze bij de Reisopera Sieglinde in Die Walküre. Peter Auty (Riccardo) is ook al zo waanzinnig goed en maakt samen met God een hoogtepunt van hun liefdesduet. Roland Wood is een uitstekende Renato, evenals Rebecca von Lipinski als Oscar (hier gewoon een vrouw). Het zijn bovendien allemaal roldebuten, dus hulde voor de casting. En dat Hermus een climax kan opbouwen, da's duidelijk!