Micha Hamel

Snow White

Tragic Operetta in three acts (2007)
libretto van de componist naar Donald Barthelme’s gelijknamige roman

Sneeuwwitje woont met zeven mannen op een flat. De mannen verdienen de kost met glazenwassen en het inmaken van Chinees babyvoedsel. Eén keer in de week mogen de zeven met Sneeuwwitje onder de douche. Maar Bill, de leider, wil niet meer aangeraakt worden. En Sneeuwwitje is door het volgen van cursussen zelfbewust geworden. Ze heeft genoeg van deze zeven kneusjes; ze wil een prins. Bill, Clem, Danny, Edward, Hubert, Henry en Kevin begrijpen geen snars meer van hun 22-jarige keukenprinses. Ineens schrijft ze liever een modern gedicht dan dat ze kookt en poetst. Sneeuwwitje hangt haar ravenzwarte haar uit het raam in de hoop geschaakt te worden. Buurman Paul heeft weliswaar blauw bloed, maar is een besluiteloze sul die is mislukt als kunstschilder, ja zelfs als monnik. Niemand weet waar dit heen gaat. Gebrek aan regie leidt tot barsten in de gezworen saamhorigheid. Ruzie. Misschien weet Hogo een oplossing. Hogo is de grootste gluiperd uit de buurt. Hij rijdt rond in zijn cabrio en houdt het met het zestienjarige secreet Jane, die nog bij haar moeder woont. Jane schrijft dreigbrieven om mensen te treiteren. Een prima partij voor Hogo. Totdat Hogo een glimp opvangt van Sneeuwwitje. Van haar lichaam. Radeloosheid. Niemand luistert. Niemand praat. Men voelt en doet en hannest en klooit en faalt.

‘Snow White is a novel like no other. Funny, rough and sad in extraordinary measure, it is also as contrary, as easily distracted, as curious and troubled and comical as the floating stuff inside our heads.’

Deze intrigerende woorden sieren de flaptekst van Donald Barthelme’s (1933-1989) spraakmakende experimentele roman Snow White uit 1967. Het boek neemt het sprookje als startpunt voor een verhaal over hoe de mens worstelt met zijn rol. In korte hoofdstukken worden veel van onze verrichtingen als potsierlijk te kijk gezet. Maar het is ook een verhaal over de zoektocht naar de eeuwige liefde, en over hoe persistente miscommunicatie tussen mensen tot een onbarmhartige chaos leidt die op een verschrikkelijke manier komisch kan zijn. Componist Micha Hamel: ‘Afgezien van het feit dat het een kolderiek liefdesverhaal betreft, gaat het over de worsteling tussen bierdrinkende mannen en geëmancipeerde vrouwen, pardon, over hoe moderne mensen de eenzaamheid te lijf gaan. In dit verhaal zijn de intermenselijke relaties even gecompliceerd en rafelig als in het echte leven. Want iedereen probeert zijn bordkartonnen leven inhoud te geven met belangwekkende projecten en grote gevoelens, nietwaar. Men koestert een zelfbeeld en heeft zichzelf een functie toebedacht. Maar om deze rol ook te vervullen, de ambities om te zetten in waarachtig succesvolle resultaten, dát is het probleem, dat is waarom er doden vallen. Excessief gedrag is altijd het gevolg van frustraties. Bovendien staan belangrijke verschillen van intelligentie, achtergrond en opvoeding zinvolle communicatie, wederzijds begrip, samenwerking en harmonie in de weg. Kijk om je heen.’ aldus Hamel.

‘Niemand is naar boven geklommen. Dat zegt genoeg. Dit tijdsgewricht is niet mijn tijdsgewricht. Ik leef in de verkeerde tijd. Er is iets mis met al die mensen daar die me vanaf beneden staan aan te gapen. En met al diegenen die niet eens proberen om naar boven te klimmen. Mis is de hele wereld, die niet eens in staat is een prins te leveren. De wereld zelf, die niet eens beschaafd genoeg is om het verhaal van een behoorlijk einde te voorzien.’