Telegraaf

door Thiemo Wind

Wisselvallige Offenbach bij Nationale Reisopera

Laurence Dale reisde jarenlang over de wereld als een tenor van bijzondere klasse. Na het beëindigen van die loopbaan is hij als regisseur begonnen aan een tweede carrière. Bij de Nationale Reisopera nam hij twee jaar geleden 'L'opera seria' van Gassmann onder handen. Nu is Dale terug met Les contes d'Hoffmann (Hoffmanns vertellingen), de 'opera fantastique' van Jacques Offenbach.

Het is een even aantrekkelijk als riskant werk, deze raamvertelling waarin de dichter Hoffmann verslag doet van drie mislukte liefdes. Eerst gaat zijn aandacht uit naar een pop. Iedereen weet dat Olympia niet echt is, behalve Hoffmann zelf. Dan is er Antonia met haar zwakke gestel, die sterft doordat zij geen weerstand kan bieden aan het beoefenen van de zangkunst. Met nummer drie, de courtisane Giulietta, lukt het ook niet.

Het is nog een hele kunst de losse verhalen onder een boog te vangen, in een voorstelling die inclusief twee pauzes al gauw drieënhalf uur duurt. Bij de Reisopera zorgen de decors van Yannis Thavoris op praktische wijze voor visuele samenhang: een basisvorm levert het omhulsel voor verschillende entourages en sferen.

De regie van Laurence Dale is eerder traditioneel dan opzienbarend. Veel eigen fantasie brengt hij niet in stelling. De tenen gaan acuut krom staan als Hoffmann tijdens de ouverture dirigeerbewegingen begint te maken aan de rand van de orkestbak. Hoe vaak zal Dale dit in zijn zangersbestaan zelf hebben moeten doen? Honderd keer, duizend? De verwikkelingen rond de pop verlopen zo rommelig dat het komische van de situatie nauwelijks opvalt.

De Antonia-akte bewerkstelligt een keerpunt. Dit verhaal, duister en geheimzinnig, wordt volromantisch uit de doeken gedaan, met inbegrip van spookachtige visioenen. Het laatste verhaal bezit munitie genoeg om de spanning tot het einde vast te houden.

Het Orkest van het Oosten heeft hoorbaar hard gewerkt, wat niet kan verhullen dat William Lacey een minder geschikte dirigent is voor dit repertoire. Hij staat nogal vrijblijvend te zwaaien, zonder veel gevoel voor puis, laat staan voor finesse. Zeiden klonk de beroemde barcarolle zo geestdodend vlak. Daar valt beslist meer van te maken. Hoe lyrischer de muziek, des te overtuigender is Harvey's inbreng. In vocaal opzicht valt het nodige te genieten. De tenor Gordon Gietz, soepel van stem en gebaar, bewijst zich als een overtuigende Hoffmann. De Canadees is gezegend met een aangenaam timbre. Sally Silver zingt de rollen van Olympia, Antonia en Giulietta, en brengt met het verstrijken van de avond de oren steeds meer in vervoering. Later dit seizoen zal zij terugkeren als Violetta in Verdi's Traviata. De overige rollen zijn meest redelijk tot goed bezet.

De Reisopera heeft wel sterkere en strakkere producties afgeleverd, maar deze Offenbach is desondanks onderhoudend genoeg om een brede schare operaliefhebbers te kunnen bekoren. In de uitverkochte Twentse Schouwburg had het Enschedese premièrepubliek er zaterdagavond een flink applaus voor over.