Haagsche Courant

door Aad van der Ven

Invalster redt Peter Grimes

Om zes uur 's avonds arriveerde de Schotse sopraan Judith Howarth vrijdag op Schiphol. Tegen acht uur betrad zij voor het eerst van haar leven Schouwburg Orpheus in Apeldoorn om de vrouwelijke hoofdrol te zingen in Benjamin Brittens opera Peter Grimes. De voorstelling was gered.

Eerder op de dag had de Nationale Reisopera te horen gekregen, dat Rita Cullis, die oorspronkelijk deze rol zou vertolken, door griep was geveld. Zangeressen die de onderwijzeres Ellen Orford op hun repertoire hebben zijn dun gezaaid. De Reisopera vond er één in het Schotse Aberdeen. Judith Howarth, die enige tijd geleden in Toulouse aan een productie van Peter Grimes heeft meegewerkt, stapte in het vliegtuig en arriveerde net op tijd. Zij zong de partij van Ellen Orford schuin voor het toneel, met de muziek voor zich. Op het toneel beeldde Monique Wagemakers, verantwoordelijk voor de regie, de sympathieke onderwijzeres uit door middel van gebaren.

Situaties zoals deze brengen een publiek tot broederlijke loyaliteit, net zoals het springen van een vioolsnaar of het omvallen van een lessenaar. Het abnormale van de situatie raakte overigens snel op de achtergrond. Judith Howarth (in 2003 Dalila in Händels Samson bij De Nederlandse Opera zong zo gloedvol en hartroerend, dat menigeen haar na de voorstelling met lede ogen zal hebben zien vertrekken. De Reisopera verwacht, dat Rita Cullis morgenavond voldoende hersteld zal zijn om in Groningen op het toneel te kunnen staan.

Ellen Orford was vijf jaar geleden een prachtige rol van Miranda van Kralingen. Op haar aandeel in één van de sterkste producties die we van de Reisopera kennen - dat is nog steeds zo - kwam toen in belangrijke mate het accent te liggen door de vrij zwakke vertolking van de titelrol door Nigel Robson. In dat opzicht is deze Peter Grimes er duidelijk op vooruit gegaan. De tenor Tom Randle maakt het tragische en getourmenteerde van de brute, door zijn dorpsgenoten verstoten visser aanvaardbaarder dan zijn meeste collega's.

De bezetting is totaal anders dan die van 2000. Opvallend goed komt deze keer de lichtzinnige en tegelijk hypocriete kant van het werk tot zijn recht. Dat is te danken aan de dames bij wie ook de meest schijnheilige dorpelingen vergetelheid zoeken, uitgebeeld door Frances McCafferty, Marijje van Stralen en Claudia Paracca als respectievelijk de herbergierster en haar twee in betaalde liefde gespecialiseerde nichtjes. Maar ook de andere typeringen, waaronder die van Captain Balstrode (Phillip Joll) en Mrs. Sedley (Carol Rowlands), zijn perfect.

Alles klopt in deze indringende, sobere, in zwart-wit gehouden productie, vijf jaar geleden het resultaat van de vruchtbare samenwerking tussen Monique Wagemakers (regie) en Ed Spanjaard (muzikale leiding). Nu staat Kenneth Montgomery voor Holland Symfonia, het ensemble dat de experimentele fase na de fusie Nederlands Balletorkest/Noordhollands Philharmonisch Orkest grotendeels achter zich heeft gelaten en nu in het operamétier voortreffelijk functioneert. Muzikaal en scenisch is dit een prachtige, beklemmende Peter Grimes, die niemand onberoerd kan laten