31 mei 2011

De Volkskrant
28 mei 2011
Bela Luttmer

Lelijkheid met een functie La Bohème

Het toneelbeeld beweegt mee met de ontwikkeling van de personages: van oppervlakkige, ongeïnteresseerde boemelaars tot echte vrienden.

De nieuwe productie van de Nationale Reisopera stelt de kijker flink op de proef. Giacomo Puccini's operahit La Bohème begint met een toneelbeeld dat in zijn harde lelijkheid de sfeer heeft van de decors in de spelletjesshows op de Italiaanse televisiezender RAI Uno. Net als je een felblauwe achterwand me knallend witte tekst achter de rug hebt komt er een scene die zich afspeelt random een reusachtige berg cadeautjes. Een immens speelgoedkonijn verwijst naar de verleidingskunsten van blond bepruikte nachtclubdanseressen bovenop de pakketjes. Het is de plekwaar de bohemiens Rodolfo (Rafael Dávila) en Marcello (Thomas Oliemans) met hun vrienden het leven vieren. Rodolfo's pas veroverde liefde Mimi (Anita Watson) is er niet op haar gemak maar bij Musetta (Stephanie Corley) gaan alle remmen los. Ze danst in een rood speelpakje op een lange tafel en maakt haar oude, rijke minnaar belachelijk. Haar aria Quando m'en vo zingt ze met de grofheid die bij de omgeving past.

Na de pauze blijkt dat die lelijkheid een functie heeft. De regisseur Stephen Langridge, een vertrouwde naam bij de Reisopera, spiegelt de oppervlakkigheid van de hoofdrolspelers in de decors. In het begin zet dat de kijker op het verkeerde been. Hij wekt dan de indruk dat hij de compositie belachelijk maakt, zeker als de ruimte waarin de tedere aria Che gelida manina (gloedvol gezongen door Rafael Dávila) bijna vloekt bij de tekst en de muziek.

Later, als het koude handje van Mimi en vooral haar hardnekkige kuch steeds duidelijker wijzen op haar ziekte en haar naderende dood, valt ook dat harde begin op zijn plek. De sfeer slaat om en Langridge en zijn ontwerper Conor Murphy laten het toneelbeeld prachtig meebewegen met de ontwikkeling in het gedrag van de personages: van oppervlakkige, ongeïnteresseerde boemelaars naar echte vrienden. Terwijl ze zich bewust worden van de ziekte van Mimi verandert het perspectief op het podium. Je ziet de kamer van de bohemiens van bovenaf en het chaotische interieur laat zijn schoonheid zien: de matrassen op de vloer en de loze schilderstrap krijgen milde rode en groene pasteltinten. In het Gelders Orkest, met de dirigent Patrick Davin de hele avond als sfeermaker en betrouwbare begeleider, spelen twee violen een weemoedig duet. De stemmen van de bariton Thomas Oliemans, de tenor Rafael Dávila en de sopraan Anita Watson bloeien in de loop van de avond steeds fraaier op. Aan het slot blijkt dat je een uitstekende, diep gelaagde Bohème hebt meegemaakt.